500. Wywiad z historią

wywiad.

.

Tytuł: Wywiad z historią (Intervista con la storia)

Autor: Oriana Fallaci

Tłumaczenie: Hanna Borkowska

Czyta: Ewa Abart, Joanna Gajór, Adam Bauman, Wojciech Żołądkowicz

Wydawca: Świat Książki

.

Wysłuchałam ostatnio powieści autorstwa nowoczesnej, wyzwolonej i niezależnej autorki. Było tam coś o erekcjach, markowych ciuchach, erekcjach, markowych perfumach, erekcjach i generalnie wspaniałym życiu u boku seksownego i niebezpiecznego włoskiego mafioso. I o jego erekcjach. Po takiej dawce wolności i niezależności musiałam jakoś odreagować. Zamiast jednak – dla odmiany – sięgnąć po jakąś bardzo męską prozę, postanowiłam sięgnąć po twórczość naprawdę niezależnej, naprawdę wolnej i naprawdę walczącej o wolność kobiety, czyli po książkę Oriany Fallaci. Konkretnie to po wywiady, jakie przeprowadzała z czołowymi osobistościami lat 70. ubiegłego stulecia.

W latach 70. XX wieku na świecie działo się dużo. Demokracje zachodnie toczyły walkę o wpływy z krajami komunistycznymi, na Bliskim Wschodzie nowo powstałe państwa walczyły o terytoria, do których każde przyznawało sobie prawo. Wszędzie tam, gdzie iskrzyło pojawiała się włoska dziennikarka, mistrzyni reportażu i wywiadu, Oriana Fallaci. Rozmowy, które składają się na „Wywiad z historią” to nie tylko portret tamtych czasów, to nie tylko portrety rozmówców dziennikarki, to także portret samej Fallaci. Włoszka nie ukrywa swoich poglądów, swoich sympatii i antypatii więc zdawać by się mogło, że nawet nie próbuje udawać, że jest obiektywna. Jednak kiedy zajmuje się jakimś konfliktem dba, by dopuścić do głosu każdą z jego stron, nawet jeśli to robi jedynie po to, by którąś ośmieszyć, ukazać jej głupotę czy niesłuszność racji. Tak też są ułożone wywiady – nie w kolejności chronologicznej, tylko tematycznej. Kiedy więc mowa o wojnie w Wietnamie, Fallaci rozmawia zarówno z Henrym Kissngerem, jak i Nguyenem van Thieu – prezydentem Wietnamu Południowego oraz generałem Giapem – komunistą wietnamskim, którego sukcesom militarnym Wietnam zawdzięczał niepodległość. Kiedy zaś analizuje konflikt izraelsko-palestyński rozmawia zarówno z Goldą Meir, premierem Izraela; z Jasirem Arafatem – przywódcą Organizacji Wyzwolenia Palestyny; Georgem Habbaszem – jednym z założycieli Arabskiego Ruchu Nacjonalistycznego oraz królem Jordanii – Husajnem.

Każdy z wywiadów poprzedzony jest krótkim wstępem, w którym dziennikarka przybliża postać rozmówcy, opisuje okoliczności, w jakich doszło do wywiadu oraz wrażenia, jakie odniosła po rozmowie. Zdarza się, że początkowo uprzedzona do rozmówcy, już w trakcie wywiadu zmienia o nim zdanie. Niczym dziecko z bajki o nowych sztach cesarza nawet w tych największych, zdawałoby się najwybitniejszych przedstawicielach elity politycznej widzi ludzi. Tylko ludzi, którym odmawia prawa do posyłania na śmierć tysięcy innych ludzi w imię głoszonych idei. Nie boi się zadawać niewygodnych pytań, nie boi się także ich powtarzać, gdy nie otrzymuje odpowiedzi. Chociaż zawsze broni prawa do wolności, chociaż uczłowiecza swoich rozmówców, strąca ich z piedestału nieomylności to zawsze prezentuje coś, co dziś w sporach politycznych jest praktycznie niespotykane – wysoką kulturę osobistą. Jak bardzo by nie podkreślała swojego zdania o cesarzu Etiopii – Hajle Syllasje, w rozmowie zwraca się do niego „wasza wysokość”, do Henry’go Kissingera – „doktorze Kissinger”. Jeśli kogoś poniża to tylko udowadniając mu, że nie ma racji, że nie ma monopolu na rację – czyli jedynie posługując się intelektem, nigdy zaś inwektywami.

Nie będę udawać, że znałam każdą z postaci, z którymi rozmawiała Fallaci, o latach 70. ubiegłego stulecia pojęcia mam niewielkie. Kilka nazwisk znałam z reportaży Ryszarda Kapuścińskiego, kilka – bo trudno było ich nie znać, jeszcze inne – ponieważ głośno było o nich jeszcze długo po wywiadach udzielonych włoskiej dziennikarce. Jednak wielu z jej rozmówców było mi całkiem obcych. Paradoksalnie uważam to za zaletę książki. Dziś, gdy bez problemu większość informacji można sprawdzić w internecie po prostu sprawdzałam ludzi, z którymi słuchałam rozmów w ten sposób poszerzając swoją wiedzę z historii współczesnej. Dla tych, którym się nie chce pogłębiać wiedzy w internecie, książka zawiera krótkie biogramy rozmówców Fallaci.

Wszelkich rozmów, w tym wywiadów, zdecydowanie wolę słuchać. Oczywiście, najlepiej byłoby słuchać w oryginale, czytając ewentualnie polskie tłumaczenie. Tylko choć wywiady były rejestrowane na taśmie magnetofonowej, to jednak tylko dla celów dowodowych, na wypadek, gdyby rozmówca chciał zaprzeczyć, że określone słowa padły z jego ust. Zainteresowani mogli je przeczytać na łamach „L’Europeo” – tygodnika, dla którego pracowała Fallaci.  Dlatego cieszę się, że po polsku mogłam ich wysłuchać w znakomitej  interpretacji Ewy Abart, Joanny Gajór, Adama Baumana i Wojciecha Żołądkowicza. Nie wiem wprawdzie na ile lektorzy zbliżyli się sposobem mówienia do pierwowzorów, jednak nie wątpię, że czytanie tych wywiadów nie sprawiłoby mi tyle satysfakcji, co ich wysłuchanie.

Reklamy

Informacje o Jukka Sarasti

Pełnoetatowa kura domowa.
Ten wpis został opublikowany w kategorii audiobooki i oznaczony tagami , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s